Uprawnienia SEP G1 obejmują eksploatację oraz dozór urządzeń, instalacji i sieci elektroenergetycznych – czyli związanych z wytwarzaniem, przesyłaniem, przetwarzaniem i użytkowaniem energii elektrycznej. Posiadanie tych uprawnień pozwala na legalne i bezpieczne wykonywanie prac przy urządzeniach elektrycznych o określonym napięciu. Grupa G1 w ramach kwalifikacji SEP (Stowarzyszenia Elektryków Polskich) jest jedną z trzech podstawowych grup energetycznych i dotyczy urządzeń elektrycznych. To właśnie te uprawnienia są najczęściej wymagane w branży energetycznej, przemysłowej, budowlanej, a także w sektorze usług technicznych.
Co oznacza G1 w klasyfikacji SEP?
SEP dzieli uprawnienia energetyczne na trzy główne grupy:
- G1 – urządzenia, instalacje i sieci elektroenergetyczne (elektryczne),
- G2 – urządzenia, instalacje i sieci cieplne,
- G3 – urządzenia, instalacje i sieci gazowe.
Uprawnienia G1 są więc związane ściśle z elektryką. Ich posiadacze mogą pracować przy obsłudze, konserwacji, naprawie, montażu oraz nadzorze nad instalacjami i urządzeniami elektrycznymi – zarówno w zakładach przemysłowych, jak i w budynkach użyteczności publicznej czy domach prywatnych.
Uprawnienia te dzielą się na dwa podstawowe zakresy:
- E – eksploatacja (czyli praca przy urządzeniach, ich obsługa i konserwacja),
- D – dozór (czyli nadzór nad pracą innych osób posiadających uprawnienia eksploatacyjne).
Jakie urządzenia obejmują uprawnienia SEP G1?
Uprawnienia SEP G1 obejmują szeroki zakres urządzeń i instalacji elektrycznych. Zgodnie z obowiązującymi przepisami i zakresem egzaminacyjnym, do tej grupy należą:
- urządzenia, instalacje i sieci o napięciu do 1 kV (np. w domach, biurach, małych zakładach),
- urządzenia, instalacje i sieci o napięciu powyżej 1 kV (np. w przemyśle, energetyce zawodowej),
- zespoły prądotwórcze o mocy powyżej 50 kW,
- urządzenia elektrotermiczne (np. piece indukcyjne, nagrzewnice),
- urządzenia do elektrolizy,
- sieci elektrycznego oświetlenia ulicznego,
- elektryczna sieć trakcyjna,
- instalacje fotowoltaiczne i systemy odnawialnych źródeł energii (OZE),
- aparatura kontrolno-pomiarowa oraz urządzenia automatyki (AKPiA) związane z powyższymi instalacjami.
Warto zaznaczyć, że zakres uprawnień może się różnić w zależności od tego, na jaki zakres osoba zdaje egzamin – czyli czy obejmuje wyłącznie eksploatację, czy również dozór.
W jakich branżach wymagane są uprawnienia SEP G1?
Uprawnienia G1 są szczególnie przydatne i często wymagane w następujących sektorach:
- energetyka i elektroenergetyka – przy obsłudze stacji transformatorowych, linii przesyłowych, rozdzielnic,
- przemysł – w zakładach produkcyjnych, halach, liniach technologicznych,
- budownictwo – przy instalacjach elektrycznych w obiektach mieszkalnych i komercyjnych,
- usługi techniczne i konserwacyjne – np. w firmach serwisowych, spółdzielniach mieszkaniowych, hotelach,
- OZE – instalatorzy systemów fotowoltaicznych i hybrydowych,
- kolejnictwo i transport publiczny – przy utrzymaniu sieci trakcyjnych i elektrycznych systemów sterowania.
Dzięki uprawnieniom G1 pracownik może legalnie wykonywać prace pod napięciem, co jest kluczowe z punktu widzenia bezpieczeństwa pracy oraz zgodności z przepisami prawa.
Kto może zdobyć uprawnienia SEP G1 i jak wygląda egzamin?
Uprawnienia SEP G1 może uzyskać każda osoba pełnoletnia, która ukończyła minimum podstawowe szkolenie z zakresu eksploatacji lub dozoru urządzeń elektrycznych i przystąpiła do egzaminu kwalifikacyjnego przed komisją SEP lub innego uprawnionego stowarzyszenia.
Egzamin może odbywać się stacjonarnie lub online i składa się z części teoretycznej oraz praktycznej. Pytania egzaminacyjne obejmują:
- zasady bezpiecznej pracy przy urządzeniach elektrycznych,
- znajomość przepisów BHP i Prawa energetycznego,
- schematy instalacji elektrycznych,
- procedury eksploatacji i dozoru.
Po zdaniu egzaminu kandydat otrzymuje świadectwo kwalifikacyjne ważne 5 lat. Po tym czasie należy przystąpić do recertyfikacji.
Czy warto posiadać uprawnienia SEP G1?
Posiadanie uprawnień SEP G1 znacząco zwiększa szanse na zatrudnienie w sektorze technicznym, energetycznym czy przemysłowym. Dla wielu stanowisk są one wręcz niezbędne – zarówno w przypadku elektryków, jak i osób odpowiedzialnych za nadzór nad instalacjami elektrycznymi.
Uprawnienia te nie tylko legalizują pracę z urządzeniami pod napięciem, ale także świadczą o kompetencjach zawodowych i znajomości norm bezpieczeństwa. W połączeniu z doświadczeniem praktycznym mogą stanowić silny atut na rynku pracy – zarówno w Polsce, jak i za granicą.
Co warto wiedzieć o urządzeniach objętych G1?
Uprawnienia SEP G1 obejmują niezwykle szeroką gamę urządzeń, z którymi mamy do czynienia niemal w każdej dziedzinie życia technicznego. Od instalacji domowych, przez systemy oświetleniowe i przemysłowe, aż po nowoczesne instalacje fotowoltaiczne – wszystkie wymagają odpowiedniego nadzoru i eksploatacji zgodnej z przepisami.
Warto pamiętać, że zakres urządzeń objętych uprawnieniami może zmieniać się wraz z postępem technologicznym i rozwojem energetyki odnawialnej, dlatego systematyczne odnawianie kwalifikacji i podnoszenie wiedzy jest kluczowe dla każdego specjalisty pracującego w tym obszarze.
